Na Misa

Categoria
: Kurso riba Evangelio di San Marko
Titulo
: 07.Les 6

Descripshon

LÈS No. 6


Marko 14:1 ⇒ 16:8

Hesus su morto.
Frakaso final i kuminsamentu di nobo.


Kada un di nos tabatin un òf otro eksperensha semehante na e etapanan di e lèsnan anterior: entusiasmo den kuminsamentu, e promé amor (1:16-6:13); momentunan di desanimashon i frustrashon (1:35-8:21); nesesidat pa revisá, aseptá, di instrukshon i testimonio (8:22-13:37). Pero nobo i sorprendente ta e último etapa ku ta bai kuminsá awor i ku ta deskribí e pashon, morto i resurekshon di Hesus (kapítulonan 14-16).

Generalmente ora nos ta lesa e relato di pashon i morto di Hesus, nos ta wak Hesus, nos ta wak e sufrimentu ku E a wòrdu someté n’e. Ta bale la pena wak e disipelnan i wak nan reakshon pa ku e krus. E krus ta e punto prinsipal. Den e komunidatnan pèrsiguí: Roma o Siria, pueblo tabata biba Su pashon. Den tempu di Nero hopi a muri, otro a wòrdu traishoná, a nenga o a bandoná nan fe den Hesus. Otro tabata puntra: mi por soportá e pèrsekushon? Keda den e komunidat o no? Nan tabata desanimá. Algun di esnan ku a bandoná nan fe tabata ke sa si tabata bale la pena regresá. Nan ker a kuminsá di nobo. Nan tabatin mester di rasonnan nobo i fuerte pa kontinuá e eksperensha di komunidat. Nan mester a renobá e eksperensha di e amor di Dios. Un eksperensha mas grandi ku nan propio limitashonnan. E kontesta nan a haña den kapítulonan 14 te ku 16. Aki  e derota mas grandi di e disipelnan ta wòrdu deskribí i aki tambe nan ta risibí e  speransa di mas grandi. Laga nos fiha un ratu den e spil di e kapítulonan aki pa wak kon e disipelnan a reakshoná dilanti e krus, i pa wak kon Hesus a reakshoná dilanti e infidelidat i fayonan di Su disipelnan. Wak kon e evangelista ta animá e fe di e komunidat pèrsiguí i ta señalá ken ta e berdadero disipel di Hesus.

Aktitutnan di e disipelnan dilanti Hesus su krus.

14:1-2  konspirashon kontra Hesus.
Na final di su trabou misionero, yegando Herusalèm, ta warda Hesus esnan di poder: saserdotenan, ansianonan, dòktornan di lei, fariseonan, herodianonan, saduseonan i romanonan. Nan no ta pèrmití Hesus, un karpinté, kunukero di Galilea, proboká desòrdu. Nan a disidí ku E tin ku muri (11:18, 12:12). Hesus tabata un hòmber kondená. Awor lo realisá loke E mes a anunsiá na su disipelnan: Yu di Hende lo wòrdu entregá i lo muri (8:31, 9:31,10:33).

Esaki ta e parti prinsipal di e istoria di e pashon. E ta mustra nos e balor di e lèsnan di e krus i ken ta e berdadero disipel ku ta disidí di hasi di su bida unu di sirbishi pa su rumannan, ounke e tin ku karga e krus tras di Hesus. Si istoria di pashon ta aksentuá e derota i e frakaso di e disipelnan, esaki no mester desanimá boso. Mas bien ta: pa resaltá ku e akohida i e amor di Hesus ta superá e derota i frakaso aki.

Marko 14:3-9 aktitut di un disipel di Betania frente e krus.
Un muhé, kende niun hende no ta kòrda su nòmber, ta hunta Hesus ku un perfume hopi karu (14:3). E disipelnan ta krítika e gesto aki. Nan ta pensa ku ta un dispidimentu di perfume esaki ta (14:4-5). Pero Hesus ta defendé e muhé:  “Pakiko boso ta molesti’é? El a hasi un bon kos pa Mi. El a hunta mi kurpa ku zeta, promé ku mi entiero” (4,6,8). E tempu ei, no tabata kustumber pa balsamá ni dera esun ku muri na krus. Sabiendo esaki, e muhé promé ku e ora di kondena i krusifikashon yega, a hunta Hesus ku zeta. Ku e gesto aki el a laga mira ku e ta aseptá Hesus komo e Mesias Sirbidó ku lo muri na krus. Anteriormente, Pedro a ninga e Mesias krusifiká (8:32). E muhé sin nòmber aki, ta e disipel fiel, e ehèmpel pa tur e disipelnan ku no a komprendé nada. Modelo pa tur hende na tur lugá na mundu (14:9).
Marko 14:10-31 aktitut di e disipelnan frente e krus.

•    14:10-11. Hudas ta disidí di entregá Hesus. Kontrali na e muhé, Hudas un di e djesdos apòstelnan, ta konspirá ku e enemigunan i ta disidí di entregá Hesus. Nan ta ofresé sèn. E ta sigui biba ku e apòstelnan solamente ku e ophetivo: haña e oportunidat pa entregá Hesus. Meskos, den e temporada ku Marko a skibi su evangelio, ta tin disipelnan ku solamente tabata warda e oportunidat pa por bandoná e komunidat ku tabata wòrdu pèrsiguí. Ken sa si nan no tabata spera di haña algun bentaha dor di denunsiá nan kompañeronan. I awendia?

•    14:12-16. Preparashon pa e sena di Pasku. Hesus sa ku lo E wòrdu traishoná. No opstante e traishon di un amigu, E ta para ariba pa selebrá ku e disipelnan e último sena di Pasku. E mester a gasta basta sèn pa hür un sala grandi, kla mueblá kaba (14:15). Tabata Pasku anochi. Stat tabata yen di peregrino ku a bin pa e fiesta. Tabata difísil haña un lugá.

•    14:17-21. Hesus ta anunsiá traishon di Hudas. Ora nan tabata reuní pa último bes Hesus ta anunsiá ku un di e disipelnan lo entreg’é. “Un ku ta na mesa komiendo ku Mi” (14:18).  E moda ku Marko ta bisé, ta aksentuá e kontraste. Pa hudiunan, kome huntu, na mes un mesa, tabata e ekspreshon mas grandi di intimidat i konfiansa. Marko ke trese e siguiente mensahe pa nos: un bon amigu ta esun ku lo traishoná, pero e amor di Hesus ta mas grandi ku e traishon.

•    14:22-25.
Selebrashon di e sena di Pasku. Durante e selebrashon Hesus a hasi un gesto di kompartí. El a entregá nan pan i biña komo un donashon personal i El a invitá su amigunan tuma Su kurpa i Su sanger. Evangelista Marko ta pone e dunamentu (14:22-25) entre e anunsio di traishon (14:17-21) i e nengamentu i huida (14:26-31). Di e forma aki e ke aksentuá e kontraste entre e gesto di Hesus i esun di e disipelnan. Pa e komunidat di e tempu ei i pa nos tur, bo por weta klaramente e amor inkondishonal di Hesus ku ta mas grandi ku e traishon, e nengamentu i huida di e amigunan.

•    14:26-28. Anunsio ku tur lo hui.  Despues di e sena Hesus a sali ku su amigunan pa bai hòfi i E ta anunsiá nan ku tur lo bandon’é. Nan lo hui i plama for di otro. Sinembargo, E ta bisa: “Ma despues ku Mi lanta for di morto, lo Mi bai Galilea boso dilanti: (14:28). Nan ta kibra ku Hesus pero Hesus no ta kibra ku nan. E ta sigui spera nan na e mesun lugá, aya na Galilea, kaminda tres aña promé El a yama nan pa promé bes. E siguransa di e presensia di Hesus den bida di e disipelnan ta mas fuerte ku e abandono i e huida. Regresá semper ta posibel.

•    14:29-31.
Hesus ta anunsiá ku Pedro lo ning’é. Simon, ku nan tabata yama tambe Cefas (baranka), ta tur kos liber un baranka. Hesus a yam’é kaba satanas (8:33), awor e ta pretendé di ta e disipel mas fiel ku tur. “Maske tur faya ku Bo ami si no” (14:29). Pero Hesus ta bisé: “Pedro, promé ku gai kanta, ya lo bo a nengami”. (gai ta bestia diabóliko, impuru)

Marko 14:32-52. Aktitut di e disipelnan den hòfi di Oleifi.

•    14:32-42 Aktitut di e disipelnan durante Hesus su agonia. Den e hòfi Hesus ta drenta agonia i E ta pidi Pedro, Hakobo i Huan pa nan kompañ’é den orashon. E ta tristu, E ta kuminsá sinti miedu i ta buska apoyo di su amigunan, pero nan ta drumi. Nan no por a keda ni un ora den orashon kuné. Tres bes E ta haña nan na soño. Atrobe bo ta weta e diferensia grandi di e aktitut di Hesus i esun di Su disipelnan. Aki den hòfi, ora Hesus ta agonisá, e disipelnan ta pèrdè tur kurashi. Nan no ta sirbi pa nada.

•    14:43:53
Aktitut di e disipelnan ora nan ta detené Hesus. Den kietut di anochi, e sòldánan ta yega. Hudas ta kana bai dilanti. E sunchi, señal di amistat i di amor ta bira señal di traishon. Hudas no ta tin e kurashi di asumí e traishon. El a gaña. Na momentu di e detenshon Hesus ta keda kalmu, E ta dominá e situashon. E ta rekòrdá rason di e loke ta pasando: “Skritura mester keda kumplí” (14:49). Pero esaki no a bisa e disipelnan nèt nada. Tur a bandoná Hesus i a hui bai (14:50). Hesus a keda su so.

Marko 14:53-15:20 E proseso: konflikto di e diferente konsepto di Mesias.

•    14:53-65
Hesus ta wòrdu kondená pa konseho supremo. Nan ta hiba Hesus dilanti saserdotenan importante, ansianonan i dòktornan di lei, yamá tambe Sanedrin. Nan a lanta falsu testimonio kontra Hesus, pero El a keda ketu. Sin por defendé su mes nan a hink’é den mannan di enemigu. Asin’aki a kumpli ku loke Isaias a bisa di e Mesias Sirbidó, ku nan lo koh’é presu, lo E wòrdu huzgá i kondená, manera un lamchi sin bisa un palabra (Is 53:6-8).  Ora nan a interogá Hesus, El a konfirmá di ta e Mesias: “Si ta Ami”, pero e ta yama su mes Yu di Hende (14:62). Finalmente nan ta bòft’é i hasié ridíkulo yamando E: Mesias Profeta (14:65).

•    14:66-72
Pedro ta nenga. Ora e kriánan ta rekonosé Pedro komo un ku tabata den hòfi ku Hesus, Pedro ta nenga di konosé Hesus. E ta hura i maldishoná. Ni sikiera e tabata kapas pa aseptá Hesus komo e Mesias Sirbidó ku ta entregá Su bida pa nos. Ora gai ta kanta pa di dos bes, e ta kòrda palabranan di Hesus i e ta kuminsá yora.

•    15:1-20 Poder romano ta kondená Hesus. E proseso ta sigui, Hesus ta entregá na poder romano i ta wòrdu kondená. Nan ta akus’é di ta Mesias Rei (15:2, 15:25).  Nan a preferá Barabas, un preso rebelde (15:7). Nan tabata wak Hesus komo un Mesias gueriero, kontra romanonan. Despues ku nan a konden’é, nan ta skupi den su kara, pero E no ta bisa nada. Atrobe nos por weta e Mesias Sirbidó anunsiá pa Isaias (Is 50:6-8).

Marko15:21-39 dilanti e krus di Hesus na Kalvario.

•    15:21-22
Simon ta karga e krus. Hesus ta na kaminda pa bai wòrdu krusifiká, nan ta obligá Simon Cirena, un tata di famia, pa karga e krus. Simon ta e disipel ideal ku ta bai ku Hesus. E ta kargá e krus, kanando tras di Hesus te na Kalvario.

•    15:23-32
Krusifikashon. Manera un hende marginá, asina nan ta krusifiká Hesus meimei di dos ladron. Marko atrobe, ta rekordá e figura di Mesias Sirbidó, Esun di ken Isaias ta bisa: “Nan ta der’é huntu ku malbadonan” (Is 53-9). Su krímen: “Rei di hudiunan” (15:25). Outoridatnan religioso ta burla di Hesus bisando: ” Baha awor akí for di e krus ei pa nos wak i kere” (15:32).

•    15:33-39 Morto di Hesus. Bandoná pa tur, E ta dal un gritu duru i muri. E kapitan romano, un pagano ku ta tin vigilansha, a bisa ku fe: “En bèrdat, e hòmber aki ta e Yu di Dios”. Un pagano ta deskubrí i aseptá loke e disipelnan no tabata kapas di diskubrí ni aseptá: rekonosé presensia di Yu di Dios den un ser torturá, marginá i krusifiká. Meskos ku e muhé sin nòmber di kua nos a papia na kuminsamentu di e kapítulo aki (14:3-9), awor finalmente ta aparesé un otro disipel ehemplar. E kapitan pagano.

Marko15:40-16:8 dilanti e tumba di Hesus.

•    15:40-47
Entiero di Hesus. Un grupo di muhé ta wak di leu: Maria Magdalena, Maria mama di Hakobo i Salomé. Nan no a hui. Te na final nan a keda fiel. Di e grupo chikí aki ta nase un komunidat nobo riba djadumingu di Pasku. Nan ta kompaña Hosé di Arimatea, esun ku a pidi pèrmit pa dera e kurpa di Hesus. Magdalena i Maria ta keda serka di e tumba será.

•    16:1-8 Notisia di resurekshon. E promé dia di siman, mainta tempran, e tres muhénan a bai hunta e kurpa di Hesus. Pero nan ta topa ku un graf habrí. Un angel ta bisa nan ku Hesus a resusitá: “Awor, bai bisa Su disipelnan i Pedro: E ta bai Galilea boso dilanti, einan boso lo mir’é manera E mes a bisa boso” (16-7). Na Galilea, kantu di awa kaminda tur kos a kuminsá, einan tur kos lo kuminsá di nobo. Hesus ta invitá. No keda sin bai. Maske E sa ku e disipelnan a bandoná tur kos, E ta yama di nobo, E ta yama semper.

E frakaso final: yamada pa kuminsá di nobo.
Esaki ta e istoria di e pashon, morto i resurekshon di Hesus, mirá for di bista di e disipelnan. Probablemente ta un echo istóriko e frekuensia di inkomprenshon i frakaso di e disipelnan. E intenshon di e evangelista no ta di konta kiko a sosedé den pasado, su intenshon ta di kombèrtí e kristiannan di su tempu. Lanta den nan un speransa nobo, kapas di superá e falta di ánimo i e morto. E siguiente tres aspekto ta yama atenshon:

1.    Frakaso di esnan eligí.
Hesus ta manda e djesdos hòmbernan, ku E mes a yama i elihí (3:13-19), riba un mishon (6:7-13). Nan ta frakasá, frakaso total. Pedro ta traishon’é, ta ning’é. Tur ta hui. Niun ta kere. Abandono total. No tin masha diferensia entre e disipelnan i outoridatnan ku a ordená morto di Hesus. Meskos ku Pedro, nan tambe a nenga e krus i buska un Mesias glorioso, rei, yu di Dios Santu. Pero tin un diferensia tòg. E disipelnan no opstante tur nan defekto i fayo, nan no tin malisia. Nan no ta aktua di mala fe. Nan ta un imágen bibu di nos tur ku ta kai lanta, buskando Hesus.

2.    Lealtat di esnan no elihí.
E grupo elihí ta frakasá pero un otro grupo si ta leal.
a)    E muhé sin nòmber di Betania ku a hunt’é ku perfume.
b)    Simon Cirene ku a karga su krus i siguié.
c)    E komandante pagano ku a rekonosé Hesus komo e yu di Dios.
d)    Maria Magdalena, Maria mama di Hakobo, Salomé i tur e muhénan ku a subi bai Herusalèm ku Hesus.
e)    Hosé di Arimatea ku a riska tur kos, pidiendo e kurpa di Hesus pa e dera.

E djesdos nan a frakasá. Hiba e mensahe di e reino no a pasa via nan, pero si via otro, prinsipalmente via di e muhénan ku a risibí e enkargo pa reuní e hòmbernan frakasá (16:7). Ken awendia ta kontinuá hiba e mensahe?

3.    Aktitut di Hesus.
E forma ku evangelista Marko ta trese e aktitut di Hesus den e Pashon, ta duna speransa i motivashon, hasta na e disipelnan mas desanimá i frakasá. Pa grandi ku e traishon i frakaso di e djesdos nan tabata, e amor di Hesus semper ta mas grandi. E ta bisa nan ku nan lo hui bai lag’é i mes momentu E ta partisipá nan ku E ta warda nan na Galilea. Sabiendo e traishon (14:18) e nengamentu (14:30) e huida (14:27) E ta ofresé e gesto di Eukaristia, Pasku mainta e angel ta manda un respondi ku e muhénan, pa Pedro i tur ku a hui: nan mester bai Galilea. Tur kos lo kuminsá di nobo aya nan. E frakaso di e djesdos nan no a logra kibra e aliansa seyá i konfirmá ku e Sanger di Hesus.
 
Pa reflekshoná:
•    Kiko a sorprendé bo mas di e aktitut di e djesdos apòstelnan i di e muhénan durante pashon i morto di Hesus? Ki abo lo a hasi si bo tabata presente? Lo bo a hasi manera e hòmbernan òf e muhénan?
•    Kiko a hala bo atenshon mas di e aktitut di Hesus, relashoná ku e disipelnan hòmber i muhé, den  relato di e pashon i morto? Di kon?
•    Kiko e mensahe di relato di e pashon i morto den e evangelio di San Marko ta?
•    Bo por deskubrí e diferenshanan di e relato aki i esun di e otro evangelistanan? Kiko nan ta?

Documento y imahen

Documento: E documento aki no tin un upload